نقش روابط عمومي در مبارزه با فساد
روزنامه ايران27 مهر ماه خبري به نقل از مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي منتشر كرد كه ازچند بعد قابل تامل بود:.
در گزارش اين مركز از "امريكا به عنوان يكي از 20 كشور موفق در عرصه مبارزه با فساد" ياد شده بود. امريكا كه دائما به عنوان نماد استكبار و استعمار و ظلم و فساد معرفي شده "توانسته در عرصه داخلي و بر اساس شاخص فساد (CPI) سازمان شفاف سازي بين المللي جزو 20 كشور اول جهان در امر مهار و كنترل فساد قرار گيرد."
از جمله ساز و كارهاي موفقيت اين كشور در مهار فساد " استفاده از يك سيستم قضايي مستقل ،اتخاذ رويه هاي مناسب قضايي ،فراهم كردن زمينه دسترسي شهروندان به اطلاعات، تلاش مداوم به منظور ارتقاي شفافيت در سيستم حكمراني و امكان درخواست مستقيم شهروندان از حكمرانان در قبال نقض حق و حقوق خويش و... همگي اين فرصت را در اختيار شهروندان قرار داده تا مطمئن شوند آيا دلارهاي مالياتي آنها به درستي هزينه مي شود يا خير ؟
استفاده از تجارب ساير كشورها و الگو برداري از موفقيتها و روشهاي درست آنها اين امكان را به ما مي دهد در اصلاح فرايندها به ميزان بالايي به موفقيت دست يابيم. اكنون دولتمردان كه با شعار مهرورزي و عدالت محوري كار خود را شروع كرده اند اگر بخواهند مي توانند ايران را در رده كشورهاي موفق در مبارزه با فساد قرار دهند.
اگر به موضوع از جنبه هاي روابط عمومي و ارتباطي آن بينديشيم مي توان اينگونه استنباط كرد با مكانيزمهاي ارتباطي از جمله ارتباط صادقانه و شفاف دولت با مردم ،شفاف سازي در ارائه آمار و اطلاعات ، بالا بردن سطح اطلاعات و آگاهي مردم در خصوص حق و حقوق شهروندي ،ارتباطات مردمي مناسب با مردم و... مي توان بسياري از ناهنجاريها و فسادهاي اجتماعي را كه زمينه در بي اطلاعي و نا آگاهي مردم نسبت به وظايف سازمانها ،عملكردها و بويژه قوانين و مقررات پيرامون حق و حقوق شهروندي دارد را كاهش داد.لذا اگر دولت بخواهد در زمينه مهار فساد به رده 21 جهان دست يابد! بايستي با اصلاح فرايند رسيدگي به حق و حقوق شهروندي و برنامه ريزي هاي ارتباطي سنجيده و برنامه ريزي شده و ارتباطات مردمي علمي و كارآمد در اين راه گامهاي مؤثري بر دارد
...
ارتباطات مردمي كه از چند سال گذشته از طرف رياست قوه قضائيه – و نه روابط عمومي آن دستگاه – برداشته شد حركت بسيار مقبول و پسنديده اي است كه با اتخاذ رويه هاي مناسب قضايي و دادن آگاهيهاي لازم به مردم در خصوص حقوق شهروندي به مردم – و اين بار از طرف روابط عمومي آن دستگاه كه انتظار مي رود بدليل ارتباط مستقيمي كه با مردم دارد بسيار فعال و پويا عمل كند و بار سنگين پاسخگويي و جلب مشاركت عمومي را بر دوش بكشد – اين حركت تكميل تر خواهد شد.
از طرفي كليه دستگاهها و سازمانها بايستي در حوزه عملكرد سازماني خود و در قبال مردم شفافيت كامل داشته باشند، واين شفافيت جز با ارتباط دو سويه و چند سويه ميسر نخواهد بود؛ روابط عمومي سازمانهايي كه مستقيما" با موضوع فسادهاي اجتماعي در گير هستند مانند وزارت اطلاعات ،كشور،دادگستري، و ساير سازمانهايي كه بطور غير مستقيم با موضوع روبرو هستند مي توانند برنامه ريزي ارتباطي هدفمندي پياده كنند.
و بدانيم كه صرف اجراي تكنيكهاي روابط عمومي با ابزارهايي مثل انتشارات ، خبر و گزارش و برگزاري چند نمايشگاه در سال روابط عمومي نيستند ،بلكه با برنامه ريزي ارتباطي مناسب و استفاده سنجيده و هدفمند از ابزارهاي فوق مي توان در رفع يا كاهش آسيبهاي اجتماعي و سازماني همت گمارد و با ارائه اطلاعات شفاف زمينه هاي ارتقاي شفافيت سازي سيستم حكمراني و بستر لازم براي دسترسي شهروندان به اطلاعات را فراهم كنند...
و بالاخره اينكه برای جلب اعتماد و مشارکت مردم لازم است بدانند درآمدهاي ملي و ريالهاي مالياتي آنها كجا و چگونه هزينه مي شود؟
آقاي رئيس جمهور براي حمايت افكار عمومي به روابط عمومي كارآمد بينديشيد.
دوستان زيادي با تماس يا از طريق ايميل در خصوص مطلب قبلي اظهار نظرهاي متفاوتي داشتند » برخي مي گفتند چرا جهت قلمت به طرف رياست جمهوري است زيرا كاري از پيش نمي برد » برخي مي گفتند :سالي كه نكوست از بهارش پيداست و...
اما بنده معتقدم تنها كسي كه بخواهد افكار عمومي را دريابد همان رياست جمهوري است چرا كه نوك پيكان بخش عظيمي از مفهوم افكار عمومي به طرف دولت است.به قول "هام" تنها حامي دولتمردان افكار عمومي است يا "ويليام تمپل" كه مي گويد :مي توان گفت هر حكومتي به نسبتي كه افكار عمومي از آن حمايت مي كند قوي يا ضعيف مي شود....
آقاي رئيس جمهور با نگاهي به محيط پيراموني خوب مي توان فهميد افكار عمومي در خصوص دولت چه مي انديشد . از جمعي از دانشجويان سئوال شد به نظر شما افكار عمومي نسبت به دولت چگونه قضاوت مي كند.جمع بندي نتايج پژوهش غير رسمي آنها در پاسخ به سئوال بسيار تاسف انگيز بود» نگرشها بسيار نااميد كننده و نگران كننده...
آقاي رئيس جمهور اگر مي خواهيد افكار عمومي را با خود داشته باشيد"به روابط عمومي كارآمد بينديشيد"آنچه در اين چند سال شاهد آن بوده ايم همه شعار بوده است و نظريه پردازي. دولت جنابعالي تعهد كرده خدمتگذار مردم باشد »خدمتگذاري زماني مفهوم واقعي به خود مي گيرد كه مردم به خدمتگذار خود اعتماد كنند و اعتماد زماني ميسور مي شود كه مردم مطمئن شوند نظرات و انديشه هاي آنان تصميم ساز بوده و در تصميم گيري هاي مسئولان نمود عيني پيدا كند لذا اطلاع يابي ،اطلاع شناسي ،و پاسخگويي گامهايي هستند كه اساس تفاهم ، اقناع و ترغيب افكار عمومي و جلب اعتماد آنان را پايه ريزي مي كند و اين تحقق نمي يابد تا زماني كه "روابط عمومي كارآمد" در تمام دستگاهها و سازمانها و وزارتخانه ها شكل نگيرد.
ساختار ضعيف سازماني و تشكيلاتي از طرفي ،ديدگاه نامناسب بسياري از مسئولان ارشد سازمانها به مقوله روابط و افكار عمومي از ديگر سوي و البته نا كارآمدي برخي از مديران روابط عمومي ها ابعاد مثلثي هرم گونه هستند كه در كشور مصيبتهاي فراواني براي روابط عمومي بوجود آورده اند.
به عنوان كارشناسي كه در اين چند سال مسئوليت ، مطالعه و تدريس در حوزه روابط عمومي از نزديك با آسيبها و مشكلات روابط عمومي و پيامدهاي بي توجهي به افكار عمومي آشنا هستم - يا به عنوان شهروندي علاقه مند به آباداني كشور عزيزم ايران _پيشنهاد مي كنم جلسه اي در هيئت دولت به موضوع ارتقاء جايگاه ،حل مشكل تشكيلاتي و اعتباري روابط عمومي و بررسي راههاي توجه به افكار عمومي از كانال روابط عمومي به عنوان مهمترين مكانيزم اجرايي حل مسائل و مشكلات ارتباطي و رفع تعارضات دولت با مردم اختصاص يابد.
بدون شك روابط عمومي كارآمد موجب مي شود مردم واقعا" معني خدمتگذاري را لمس كنند.اميد است همچنان اميدوارانه "بتوانيد "همراه با پيشبرد ساير برنامه ها ،سياستها و اقدامات عملي افكار عمومي را با خود همراه كنيد . اما اطمينان مي دهم روابط عمومي كارآمد و برنامه محور - نه تنها - اما عملي ترين مكانيزم اجرايي جهت پياده كردن شعار اميد بخش "ما مي توانيم " است پس" همه با هم" به آن بينديشيم.
جناب آقاي دكتر ؛ "شما ميتوانيد" اما با روابط عمومي
امروزه ايران در معرض تحولات گسترده و عميقي قرار گرفته و مسائل مهمي را پيش رو دارد. درواقعما در چرخشگاه تمدن جديدي قرار گرفتهايم و يكي از مهمترين نشانههاي اين تحولات شتاب سريعرويدادهاي نويني است كه در پيرامون ما به وقوع پيوسته و همچنان در حال وقوع است. در اين ميانانقلاب ارتباطات و تحولات سريع در حوزه اطلاعات نقشي انكارناپذير بر دگرگونيها دارند. در ايندنياي پرتحول، ثروت در اختيار كساني است كه از اطلاعات و تكنولوژيهاي اطلاعاتي به بهترين شكلممكن مدد ميگيرند. در اين وضعيت روابط عموميها در اجتماع پيچيده و كثرتگراي ما كمك ميكنندتا از طريق مشاركت و ایجاد تفاهم متقابل بين گروههاي مختلف، سازمانهارا به اتخاذ تصميمات مؤثرتر وادارند تا از كاركردهاي بيشتر و مطلوبتري برخوردار شوند. روابط عموميها ميتوانند موجباتهماهنگي بين سياستهاي فردي و عمومي را فراهم كنند و از اين طريق اعتماد عمومي را ایجاد و مشاركتهمگاني را محقق سازند.
جناب آقاي دكتر
امروزه در كشور ما روابط عموميها با مشكلات و نارساييهاي زيادي روبرو هستند.روابط عموميها هرگز نتوانستند نگاه حرفهاي و تخصصي را در خود حفظ و يا اغلب ايجاد كنند. چراكه از يك طرف غالب مسئولان ارشد نظام به اين هنر و فن مردمي توجهي نكردند و از طرفي بسياري ازمديران ما با كاركردها و وظايف روابط عمومي ايدهآل آشنا نبودند. تا جايي كه حتي شعار "دولتپاسخگو" نيز عليرغم پيام خوشحال كنندهاي كه براي روابط عموميها به همراه داشت، نتوانستگرهي از مشكلات روابط عموميها باز كند : فضاي بيشتري باز شد، جلسات هماهنگي متعددي بر پاشد، بر نقش ويژه اطلاعرساني به طور مكرر تأكيد شد، ستادهاي ويژه تشكيل شد، اما گره همچنانبسته ماند و باز نشد و ...
جنابعاليبا شعار مهرورزي، عدالت گستري، خدمت به بندگان خدا و پيشرفت مادي و معنوي كشورمسئوليت سنگين رياست جمهوري را بر عهده گرفتيد. بيشك اگر اين شعارها تحقق يابند، كشور ايراناسلامي، رنگ آباداني بر خود گرفته و ايراني آباد شايسته نام ايران خواهيم داشت. همچنان كه هموارهتأكيد داشته و داريد كه "ما ميتوانيم" بدون ترديد " شما ميتوانيد"; "اگر" مكانيزمهاي اجراي شعارهايتان رابراي مردم مشخص بفرماييد.
روابط عمومي الكترونيك تنها در دولت الكترونيك شكل ميگيرد
* به بهانه برگزاری نخستین همایش روابط عمومی الکترونیک
تكنولوژي اطلاعات را ميتوان نقطه همگرايي الكترونيك، پردازش دادهها و ارتباطات دوربرد دانست. اينهمگرايي باعث شده تا فاصلههاي از بين رفته و اطلاعات در شبكه گسترده جهاني به طور مساوي دردسترس همگان قرار گيرد و از طرفي سيستمهاي ارتباطات از راه دور از طريق رايانه به سهولت ظرفيت هايجديدي را براي انتقال و نمايش اطلاعات در اختيار انسان قرار دهد.
در حقيقت فناوري نوين اطلاعات در دولت الكترونيك باعث شده تا حركت آزاد اطلاعات و آگاهيرسانيهمگاني و در نهايت توسعه انساني به عنوان مهمترين دستاورد آن قلمداد شده و در بسترهاي لازم را جهتمشاركت بيشتر مردم در فرايند تصميمسازي ايجاد كند.
روابط عمومي در كشور ما ايران هنوز به ابزارها و فنآوريهاينوین مجهز نشده است چرا كه در سطوح بالای كشور، هنوز وارد مرحله انقلاب نشده، -همچنان كه هنوزبا انقلاب صنعتي فاصله زيادي دارد.- امروزه يكي ازشاخصهاي و معيارهاي پيشرفت دولتها گردش سيال اطلاعات است در حقيقت كشورهايي كه دیر بهمرحله انقلاب اطلاعاتي وارد شوند به عنوان ملل عقب افتاده لقب خواهند گرفت. اكنون يكي از مباحث مطرحدر حقوق ارتباطات دولت الكترونيك است در حقيقت دولتها با بهرهگيري از اينترنت و ابزارهاي رايانهاي بايدقادر باشند به مردم، شركتها، و ساير سازمانها خدمات و اطلاعات لازم را ارائه دهند.
اما آنچه امروز در ايران شاهد آن هستيم اين است كه متأسفانه هنوز پس از چند سال از اجراي طرحitوتبليغات گسترده پيرامون آن و با صرف هزينهها و تخصيص بودجه كلان عملا همين پروژه مهم در سطحبسيار پاييني نگه داشته شده و اقدام محسوس و اميد وار كنندهاي به عمل نيامده يا لااقل جنبه عملياتي بهخود نگرفته است. حال چه انتظاري ميرود كه روابط عموميها بتوانند از اين طريق به اطلاعرساني گستردهو هدفمند اقدام كنند. حقيقت اين است كه هنوز سطح سواد، و سطح فرهنگ استفاده از رايانه جهت تبادلاطلاعات به جز مواردي كه علايق و سليقههاي شخصي در ميان است در سطوح اقشار مختلف جامعه كمتربه چشم ميخورد.
آمارها و نظرسنجيها نيز حاكي از آن است اينترنت هنوز نتوانسته به نحو گسترده ومؤثري در اطلاعرساني و جلب مشاركت مخاطبان سازمانها كمك كند به همين دليل ميبينيم كهگستردهترين بخش استفاده از اينترنت را وبلاگهاي شخصي در برگرفته است كهدر عمل افراد و اشخاصحقيقي با توجه به سلايق و علاقهمندي شخصيدر موضوع خاصي فعال شدهاند. و از اين مجرا نيز به طورغيرمستقيم و نه زياد برنامهمدار و هدفمند- و نه حتی در پي اهداف خاصي- اطلاعاتي به جريان ميافتد كهگاهي يك سويه گاهي و سويه و گاهي نيز سه سويه و چند سويه است.
كلام آخر اينكه روابط عموميها زماني ميتوانند به اثرگذاري اينترنتی در مبادله دو سويه اطلاعاتخوشبين باشند كه فرهنگ استفاده از اينترنت و به معناي واقعي كلمه دولت الكترويك در كشور ما نهادينهشده باشد و در تمام اركان سازماني، تشكيلاتي و نرمافزاري نمايان شود.
در هر حال و بلاكهاي روابط عمومي به خودي خود مسير حرفهاي شدن روابط عمومي را تسريعميبخشند و به نوعي بسياري از كمبودهاي روابط عمومي را جبران ميكنند. اما جا دارد دولت به رسالتاساسي و ويژه خود كه همانا تحقق پوشيدن به دولت الكترونيك است همت گمارد و از لايههاي بالاييمديريت كشورتا لايههاي مياني سازمانها و دستگاهها به اجراي طرحit به طور جدي و همه جانبه مبادرتكند تا بزودي شاهد عملياتي شدن اين طرح ارزشمند و تحول گرا باشيم.
شروع کار
اگر بخواهیم کار برنامه ریزی در روابط عمومی را شروع کنیم با این تعریف کارمان را آغاز می کنیم:
روابط عمومی مجموعه ای از تلاشها و اقدامات آگاهانه و برنامه ریزی شده و سنجیده به منظور استقرار و کسب تفاهم متقابل بین یک سازمان و گروههای مورد نظر آن سازمان به شمار میرود.
اما آیا واقعا"در روابط عمومی های ما برنامه ریزی به معنای واقعی کلمه وجود دارد.آ یا کارهای روز مره ای که در روابط عمومی ها انجام می شود با برنامه قبلی است .و اگر هدفمند و با برنامه است با توجه به تمام فرایند برنامه ریزی است یا بطور سنتی و بهتر بگویم هیئتی کارها انجام می شود.
برای ورود به موضوع فرایند ساده و نظری برنامه ریزی در روابط عمومی را لیست می کنم و در روزهای بعد فرایند عملیاتی و کاربردی برنامه ریزی در روابط عمو می را به تفصیل ارائه خواهم کرد:
1-شناخت مسئله و موضوع مورد بررسی
2-تحقیق و بررسی پیرامون موضوع
3-تدوین برنامه عمل
4- اجرای برنامه
5- ارزیابی برنامه
هر یک از فرایندهای فوق الذکر به خودی خود از شرایط و روند خاصی پیروی می کنند .سعی می کنم به خوبی روشهای موءثری را برای اجرای یک برنامه موفق روابط عمومی ارائه کنم...
